یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که ADHD و مشکلات گوارشی با بار قابل‌توجهی از علائم عملکردی گوارشی مرتبط است — مشکلاتی که بر نحوه کار دستگاه گوارش اثر می‌گذارند، بدون آنکه لزوماً بازتاب یک بیماری ساختاری قابل شناسایی باشند.
پژوهشگران بیش از ۹٬۰۰۰ رکورد را غربالگری کردند و ۲۳ مطالعه را وارد کردند و دریافتند که ADHD با شانس بالاتر برای هر علامت گوارشی بررسی‌شده مرتبط است — از جمله سندرم روده تحریک‌پذیر، یبوست، درد شکمی، اسهال، سوءهاضمه و انکوپرزیس. در همین چارچوب، به نظر می‌رسد پیوند میان سندرم روده تحریک پذیر و ADHD یکی از پرتکرارترین یافته‌های این مطالعات باشد.
«تقریباً هر علامت روده‌ای که بررسی کردیم … به نظر می‌رسید با ADHD مرتبط باشد»، گفت سارا بلیک، نویسنده اصلی مشترک و دانشجوی پزشکی در دانشکده پزشکی واریک. «این علائم می‌توانند تأثیر واقعی بر زندگی روزمره داشته باشند، اما اگر تمرکز بر خود ADHD باشد، به‌راحتی نادیده گرفته می‌شوند.»
پژوهشگران دریافتند شانس تجربه علائم گوارشی به‌طور کلی در افراد مبتلا به ADHD ۴۸٪ افزایش دارد. این ارتباط به‌ویژه برای یبوست قوی بود، چرا که شانس تقریباً دو برابر بود، و برای انکوپرزیس — از دست دادن کنترل روده — که شانس بیش از چهار برابر بود. به بیان دیگر، الگوی بیش فعالی و یبوست در این داده‌ها یکی از پررنگ‌ترین یافته‌ها به شمار می‌رود.
بیش‌فعالی یا ADHDچرا این ارتباط؟
پژوهشگران می‌گویند چندین توضیح ممکن وجود دارد، اما این مطالعه ثابت نمی‌کند که خود ADHD باعث مشکلات گوارشی می‌شود.
یک احتمال، رفتار است. اختلال در تنظیم هیجانی و حساسیت بیشتر به استرس، که هر دو با ADHD مرتبط‌اند، می‌توانند بر حساسیت روده اثر بگذارند و به درد شکمی عملکردی کمک کنند. الگوهای نامنظم غذا خوردن، حذف وعده‌ها و پرخوری نیز ممکن است بر علائمی مانند سوءهاضمه، نفخ، یبوست و درد شکمی اثر بگذارند.
حساسیت‌های حسی مرتبط با غذا هم می‌توانند نقش داشته باشند. افراد مبتلا به ADHD ممکن است تفاوت‌هایی در حساسیت به بافت و بوی غذا تجربه کنند، که به‌طور بالقوه به رژیم‌های غذایی انتخابی با فیبر کمتر کمک می‌کند و می‌تواند بر عادات روده اثر بگذارد.
پژوهشگران همچنین به تفاوت‌ها در درون‌آگاهی — توانایی تشخیص نشانه‌های داخلی بدن — به‌عنوان یک عامل ممکن اشاره می‌کنند. کاهش آگاهی از نیاز به دفع می‌تواند به‌طور بالقوه به یبوست یا انکوپرزیس کمک کند.
دارو ممکن است عامل دیگری باشد. محرک‌هایی مانند متیل فنیدیت شناخته شده‌اند که باعث عوارض جانبی از جمله کاهش اشتها، درد شکمی، تهوع و یبوست می‌شوند. اختلالات خواب، که در افراد مبتلا به ADHD شایع است، نیز ممکن است بر حرکات و حساسیت گوارشی اثر بگذارد.
ارتباط روده و مغز
پژوهشگران همچنین میکروبیوم روده را به‌عنوان یک مسیر زیستی ممکن برجسته می‌کنند؛ همان محوری که در بحث ارتباط روده و مغز بررسی می‌شود.
پژوهش‌های پیشین تفاوت‌هایی در ترکیب میکروبیوم روده ADHD و کنترل‌های نوروتایپیکال شناسایی کرده‌اند. مطالعات دیگر تغییرات میکروبیوم روده را با علائم گوارشی مرتبط دانسته‌اند.
یک فرضیه این است که این تفاوت‌ها می‌توانند بر التهاب و ارتباط بین روده و مغز اثر بگذارند. عوامل ژنتیکی نیز ممکن است نقش داشته باشند.
«ما هنوز نمی‌توانیم بگوییم ADHD باعث این مشکلات روده‌ای می‌شود، یا دقیقاً چه چیزی این ارتباط را ایجاد می‌کند، اما الگو به‌قدری چشمگیر است که مستحق توجه باشد»، گفت ساران شانتیکومار، دانشیار بالینی در دانشکده پزشکی واریک. «متخصصان بالینی که از افراد مبتلا به ADHD مراقبت می‌کنند، ممکن است بخواهند پرسیدن درباره علائم گوارشی را در نظر بگیرند، به‌ویژه اگر ممکن است بر کیفیت زندگی اثر بگذارند.»
- برای مطالعه بیشتر در این زمینه، آیا تنهایی و افسردگی به سلامت روده آسیب می‌زنند؟ بررسی ارتباط مغز و گوارش را ببینید.
- برای مطالعه بیشتر در این زمینه، اصول تغذیه‌ای که در ماه مبارک رمضان باید رعایت کنیم ؟ را ببینید.
- برای مطالعه بیشتر در این زمینه، آیا باکتری‌های غیر معمول دهان می‌توانند نشانه سرطان معده و روده باشند ؟ را ببینید.
- برای مطالعه بیشتر در این زمینه، عوارض نشستن‌های طولانی مدت را جدی بگیرید را ببینید.
- برای مطالعه بیشتر در این زمینه، عوارض اضافه وزن و بیماری های ناشی از آن را جدی بگیریم را ببینید.
