هوا فضا

برخورد موشک سرگردان فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه؛ فرصتی علمی در دهانه اینشتین

موشک سرگردان فالکون ۹ اسپیس‌ایکس با سرعت هفت برابر صوت به ماه برخورد کرد

موشک سرگردان فالکون ۹ اسپیس‌ایکس با سرعت هفت برابر صوت به ماه برخورد کرد که در واقع این برخورد بخش بالاییِ جداشده از موشک فالکون ۹ بوده است که روز چهارشنبه با سرعتی حدود ۸۷۰۰ کیلومتر یعنی هفت برابر سرعت صوت در ساعت در نزدیکی دهانه اینشتین به سطح ماه برخورد کرد.

گمان می‌رود یک موشک سرگردان اسپیس‌ایکس با ماه برخورد کرده و در نزدیکی دهانه مشهور اینشتین، حفره‌ای تازه بر سطح ماه ایجاد کرده باشد؛ رویدادی که فرصت پژوهشی کم‌نظیری را در اختیار دانشمندان قرار داده و می‌تواند به ماموریت‌های فضایی آینده کمک کند.

مشاهده درخشش کوتاه اما چشمگیر ناشی از این برخورد، حتی برای منجمان آماتور مجهز به تلسکوپ‌های پیشرفته نیز دشوار بود؛ اما رصدخانه‌های بزرگ‌تر در قاره آمریکا اکنون در حال بررسی داده‌های به دست آمده هستند.

برخورد فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه
برخورد فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه

ممکن است چند روز یا حتی چند هفته طول بکشد تا تصویر کامل این رویداد و آنچه می‌توان از آن آموخت روشن شود، اما برای دانشمندانی که ساختار و سطح سیاره‌ها را مطالعه می‌کنند، این برخورد تصادفی یک فرصت علمی کم‌نظیر است.

موشکی که با ماه برخورد کرد، از نوع فالکون ۹ بود؛ مشابه همین موشک که در ماه فوریه فضانوردان را به ایستگاه فضایی بین‌المللی منتقل کرد

فالکون ۹ اسپیس‌ایکس موشکی با قابلیت استفاده مجدد است که در ماموریت‌های متعددی به فضا فرستاده شده است. طراحی این موشک به گونه‌ای است که بخشی از آن به زمین بازمی‌گردد، اما بخش‌های دیگر در فضا رها می‌شوند.

این موشک در ژانویه سال گذشته از فلوریدا به فضا پرتاب شد و دو فرودگر ماه را با خود حمل می‌کرد.

https://mihanpost.ir/rocket-hits-the-surface-of-the-moon/

وظیفه این موشک آن بود که بخش بالایی خود را با نیروی کافی به حرکت درآورد تا هر دو فرودگر از مدار زمین خارج شده و در مسیر ماه قرار گیرند؛ ماموریتی که با موفقیت انجام شد.

مرحله مصرف‌شده موشک، که تقریباً به اندازه یک ساختمان پنج‌طبقه و دست‌کم چهار هزار کیلوگرم وزن دارد، در مداری طولانی و حلقه‌ای رها شد؛ مداری که آن را به سمت ماه می‌برد و سپس دوباره به اطراف زمین بازمی‌گرداند.

https://mihanpost.ir/%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d8%b1%d9%87-%d9%85%d8%a7%d9%87/

براساس محاسبات بیل گری، ردیاب مستقل اجرام فضایی و توسعه‌دهنده نرم‌افزار «پراجکت پلوتو»، مرحله دوم موشک فالکون ۹ قرار بود حدود ساعت ۱۰:۰۵ به وقت ایران در نزدیکی دهانه اینشتین در مرز میان سمت نزدیک و دور، به سطح قمری اصابت کند. برخورد فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه پس از آن تأیید شد که یک تلسکوپ در شیلی توانست نشانه‌هایی از نور لحظه برخورد و ستون مواد پرتاب‌شده از سطح ماه را ثبت کند؛ داده‌هایی که با برخورد پیش‌بینی‌شده جسم 2025-010D مطابقت داشتند.

هیچ‌یک از فضاپیماهای در حال گردش به دور ماه در موقعیتی قرار نداشتند که بتوانند برخورد را به‌صورت زنده ثبت کنند. به گزارش بی‌بی‌سی، تلسکوپ‌های مستقر در آمریکای شمالی و جنوبی بهترین فرصت را برای مشاهده نور لحظه‌ای برخورد یا ستون مواد پرتاب‌شده داشتند، اما دانشمندان باید داده‌های رصدی را بررسی کنند تا مشخص شود آیا این پدیده‌ها ثبت شده‌اند یا خیر. انتظار می‌رود مدارگرد شناسایی ماه ناسا نیز از منطقه برخورد تصویربرداری کند تا پژوهشگران بتوانند تصاویر قبل و بعد از برخورد احتمالی را با یکدیگر مقایسه کنند.

برخورد فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه
برخورد فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به سطح ماه

برخوردهای بیشتر اجتناب‌ناپذیر است

این نخستین بار نیست که جسمی انسان‌ساخت به ماه برخورد می‌کند و قطعاً آخرین بار هم نخواهد بود. هرچند سقوط زباله‌های فضایی روی ماه اتفاق خوشایندی نیست، بررسی محوطه‌ی چنین برخوردهایی می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی ترکیب داخلی ماه در اختیار دانشمندان قرار دهد.

برای نمونه، ناسا در سال ۲۰۰۹ در قالب ماموریتی به نام «ال‌کراس»، مرحله‌ی فوقانی موشک قنطورس را عمداً به نزدیکی قطب جنوب ماه کوبید. این مأموریت وجود یخ در زیر سطح آن منطقه را آشکار کرد؛ کشفی که باعث شد قطب جنوب ماه به مهم‌ترین هدف مأموریت‌هایی تبدیل شود که قصد دارند حضور دائمی انسان را روی ماه امکان‌پذیر کنند.

https://mihanpost.ir/%d9%be%d8%b4%d8%aa-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%da%a9-%d9%85%d8%a7%d9%87-%da%86%d9%87-%d8%ae%d8%a8%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d8%aa/

مطالعه‌ی رویدادهای برخوردی همچنین برای ارزیابی خطراتی که ممکن است در آینده برای مأموریت‌ها و فضانوردان آینده، از جمله ساکنان پایگاه دائمی ماه پیش بیاید، اهمیت زیادی دارد. بنجامین فرناندو، پژوهشگر پسادکترا در آزمایشگاه ملی لوس‌آلاموس و از نویسندگان یکی از مطالعات اخیر درباره‌ی برخورد موشک فالکون ۹ به ماه، به شبکه CBC گفت:

اکنون که وارد دورانی شده‌ایم که قرار است فضانوردان بیشتری شاید به‌طور دائمی به ماه بازگردند، می‌خواهیم بدانیم این برخوردهای مصنوعی تا چه اندازه می‌توانند خطرساز باشند. این برخوردها مجموعه‌ای از خطرات متفاوت را در مقایسه با خطراتی که فضانوردان آپولو در اثر برخورد شهاب‌واره‌های طبیعی روزانه با سطح ماه با آن مواجه بودند، نشان می‌دهند. هدف ما از بررسی این رویداد، درک هرچه بهتر خطرات مستقیم و غیرمستقیم آن است.

جسمی که چهارشنبه به ماه برخورد کرد، مرحله فوقانی یکی از موشک‌های فالکون ۹ اسپیس‌ایکس بود که ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ به فضا پرتاب شد. این موشک دو ماه‌نشین را حمل می‌کرد: بلو گوست متعلق به شرکت خصوصی فایرفلای ارواسپیس که در مارس ۲۰۲۵ با موفقیت روی ماه فرود آمد و هاکوتو-آر متعلق به شرکت ژاپنی آی‌اسپیس که در ژوئن ۲۰۲۵ ارتباطش را با زمین از دست داد و روی ماه سقوط کرد.

مهدی محبی

مهدی محبی فارغ التحصیل دوره ی کارشناسی رشته مهندسی پزشکی و علاقه مند به فناوری های پزشکی ، نویسندگی در فضای مجازی و فوتبال است. وی هم اکنون به عنوان نویسنده در مجله ی اینترنتی میهن پست فعالیت دارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا